Nắm bắt cơ hội để thay đổi sự nghiệp

“Change is the law of life, and those who look only to the past and present are certain to miss the future” -John F. Kennedy

This article is also available in English.

“Thay đổi là quy luật của cuộc sống. Những người chỉ nhìn vào hiện tại hoặc quá khứ chắc chắn sẽ lỡ mất tương lai” -John F. Kennedy

Theo như số liệu thống kê gần đây về sự thay đổi nghề nghiệp, một  người trung bình sẽ đổi nghề 5-7 lần trong suốt cuộc đời làm việc của mình. Dữ liệu thậm chí còn chỉ ra rằng hiện nay 30% trong số chúng ta sẽ đổi nghề hoặc nhảy việc sau mỗi 12 tháng. Dù vậy, nhiều người trong chúng ta vẫn e ngại và dè chừng với sự thay đổi và cảm thấy không thoải mái bởi không có gì là chắc chắn mãi cả.

Nhưng đối với Sunny Alam, cựu sinh viên Trường Kinh doanh Harvard và hiện là quản lý chương trình tiếp cận thị trường quốc tế, ông sẽ khuyên bất cứ ai theo đuổi sự thay đổi đầy mạo hiểm này. Ông khuyến khích những người trẻ tuổi có chuyên môn không ngừng nỗ lực đổi mới bản thân và thích ứng với những tình huống mới  đang thay đổi liên tục trong thế giới toàn cầu mà chúng ta đang chứng kiến. Cũng như cách mà ông đã làm trong quá trình tạo dựng sự nghiệp cho chính mình. Khỏi cần phải nói thì các bạn cũng biết điều này đã khơi dậy sự tò mò với nhóm chúng tôi như thế nào. 

Lần đầu tiếp xúc với Sunny, ông nói với chúng tôi rằng ông đã nhảy việc, và thậm chí chuyển sang một lĩnh vực hoàn toàn khác, không chỉ một mà rất nhiều lần là đằng khác. Sự nghiệp của ông bắt đầu với vai trò kỹ sư phần mềm, rồi sau đó trở thành doanh nhân và hiện tại ông đang phát triển bản thân trong lĩnh vực kinh doanh tiếp thị. Ông đưa tôi hết từ bất ngờ này tới bất ngờ khác khi ông ấy vẫn chưa trở thành một người tạo ra những vai trò mới vì ông đã từng đảm nhiệm quá nhiều vai trò khác nhau.

Theo một bản năng tò mò rất thông thường của tuổi trẻ, chúng tôi biết đây là một cơ hội không thể bỏ qua để tìm hiểu về quá trình nhảy việc liên tục trong sự nghiệp của ông để tiếp thu và học hỏi sự thông thái từ trải nghiệm đầy thú vị của vị quản lý này.  

Career Change

Ông có thể giới thiệu về bản thân với độc giả được không?

Tên tôi là Sunny Alam, tôi là người phụ trách chương trình cho Chiến lược tiếp cận thị trường quốc tế cho hệ thống y tế của Philips và trọng tâm là cách thức gia nhập thị trường, đặc biệt là với tình hình hiện tại trong bối cảnh thế giới có rất nhiều thay đổi.

Tôi lớn lên và dành phần lớn thời gian xây dựng sự nghiệp của mình ở Midland, Michigan, Mỹ dù bố mẹ tôi  là người Bangladesh. Sau khi tốt nghiệp phổ thông, tôi theo học tiếp về Hệ thống thông tin máy tính tại Đại học Bang Saginaw Valley, và sau đó là Quản trị Kinh doanh tại trường Kinh Doanh Harvard (Harvard Business School). Tôi có thể khẳng định rằng tôi luôn là người rất tham vọng và ngay từ sớm  tôi đã muốn tạo ra ảnh hưởng tích cực  thực sự cho thế giới.

Khi tôi bước chân vào cánh cổng  vào đại học, dự định  ban đầu của tôi là học kinh tế. Tuy nhiên, sau khi tham gia  một bài giảng  về kỹ thuật phần mềm, tôi biết mình cần chuyển sang CNTT. Và bạn đừng quên rằng đó mới chỉ là năm 1994, một trong những giai đoạn khởi nguyên của ngành CNTT khi máy tính và sự bùng nổ công nghệ chỉ mới bắt đầu xuất hiện. Tôi nhận  ra rằng mình có thể nhanh chóng nắm bắt được quy luật của ký tự 1 và 0 trong hệ nhị phân và cũng sớm nhận ra rằng mình có thể áp dụng vào thực tế để tạo ra những thay đổi có tính ứng dụng cao. Những ứng dụng này không chỉ đơn thuần tạo ra  ra  máy tính cơ bản dùng trong tính toán phổ thông hay thiết lập thời khóa biểu trong phòng giáo viên, như là các chức năng thường thấy của máy tính thời đó, mà tạo ra những khác biệt có ý nghĩa thực sự. Vì vậy, tôi đã quyết định theo đuổi ngành kỹ sư phần mềm và không bao giờ ngoái đầu lại sau… cho đến khi tôi đã ở giữa con đường sự nghiệp của mình thì tình thế bỗng trở nên phức tạp hơn.

Career Change

Động lực nào khiến ông đổi ngành sang hẳn một lĩnh vực hoàn toàn khác?

Sau khi tốt nghiệp đại học, tôi bắt đầu làm việc cho Dow Corning, bây giờ là công ty Hóa chất Dow (Dow Chemical), với tư cách là một kỹ sư phần mềm. Tôi tập trung rất nhiều vào nghiên cứu và phát triển và cuối cùng trở thành Quản lý kỹ sư phần mềm. Đầu năm 2001, tôi và nhóm của mình bắt tay vào việc tạo ra trang web thương mại điện tử đầu tiên cho Dow. Đây là một cột mốc quan trọng đối với tôi và nhóm và là một thành công lớn cho Dow Corning, và chính từ đây, tôi đã nhìn thấy một cơ hội vàng…

Vào thời điểm này, sự bùng nổ của các trang web dot-com trên mạng mới bắt đầu và tôi có ý tưởng rằng chúng tôi nên bắt đầu lưu trữ các hoạt động kinh doanh khác trên các máy chủ trung tâm dữ liệu của mình (ngày nay chúng ta gọi là điện toán đám mây), vì chúng tôi không sử dụng hết công suất của trung tâm dữ liệu. Tôi đã quyết định trình bày ý tưởng này với Giám đốc Công nghệ Thông tin (CIO – Chief Information Officer), người mà khiến tôi thật sự thất vọng khi cho rằng đó là một ý tưởng thực sự tồi tệ và đã từ chối tôi ngay lập tức. Bà ấy cho rằng tôi quá trẻ không hiểu được rằng những thứ này không phải là giá trị kinh doanh cốt lõi của công ty. Nhưng… tôi vẫn tin vào ý tưởng của mình.

Năm sau đó, tôi đã gặp may khi chúng tôi thay đổi quản lý mới. Tôi đã ngay lập tức trình bày ý tưởng của mình với vị sếp mới này và may mắn làm sao… ông ấy rất thích và ủng hộ ý tưởng của tôi. Không chần chừ thêm, chúng tôi bắt tay ngay vào làm việc miệt mài và cuối cùng tôi đã thấy thành quả lao động của mình được đền đáp – chúng tôi đã tạo được doanh thu từ sự khởi xướng ​​này và tăng gấp đôi khoản đầu tư ban đầu và lãi ròng cho công ty. Đây có lẽ là một trong những thành tựu lớn nhất trong sự nghiệp của tôi. Tôi cho rằng thành công đạt được từ những điều sau: 

  1. Quan sát và hành động theo những thay đổi trước mắt trong ngành; 
  2. Tin tưởng vào khả năng quan sát và tầm nhìn xa của bản thân mình; 
  3. Chấp nhận  thất bại và không lùi bước để tiếp tục làm việc với những kiến thức mình có.

Thành tích tuyệt vời  nhưng nó cũng trôi qua rất nhanh, bởi  tôi biết có điều gì đó đang thay đổi. Và đó là cách thức mà các công việc dựa trên nền tảng CNTT trở nên không mấy bền vững khi tôi thấy ngày càng nhiều công việc được thuê ngoài (outsource). Chấp nhận thực tế mới này, tôi quyết định đã đến lúc phải thay đổi sang lĩnh vực khác. Và đó là khoảng thời gian tôi quyết định chuyển đến Châu Âu và bắt đầu khởi nghiệp. Tôi đã nhận ra rằng mọi thứ tôi đã làm cho Dow… tôi đều có thể tự làm. Vì vậy, tôi đã thành lập công ty riêng của mình về quản lý chương trình và tư vấn cho các giải pháp CNTT.

Khởi nghiệp không hề dễ dàng. Tôi phải nói rằng, đó không phải là quyết định đơn giản khi bỏ lại sau lưng một công việc ổn định với mức lương hậu hĩnh. Nhưng đó là cái giá của khởi nghiệp. Và có lẽ đây là bước nhảy liều lĩnh nhất mà tôi từng làm nhưng cũng là phi vụ mạo hiểm đáng làm nhất trong đời.

Biết mình, biết ngành và tôi nghĩ…Tôi đâu có gì phải mất đâu? Tôi tự cho mình một năm, coi như thời gian thử thách. Tôi sẽ sống không lương trong vòng 1 năm và sau đó tôi hi vọng mình có thể tìm được một công việc ổn định hơn. Với kinh nghiệm tích lũy được  dựa trên trải nghiệm thực tế của bản thân tại công ty cũ, tôi đã thuyết phục nhiều khách hàng rằng tôi có một giải pháp CNTT mang lại nhiều giá trị lợi ích cho nhu cầu của họ. Chính trong thời gian này, tôi thấy mình đang đứng giữa một sự kiện chuyển đổi ngành  khác – cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.

Cố gắng tạo ra sự ảnh hưởng khác biệt trên thế giới, tôi biết tôi không thể làm ngơ. Thay mặt công ty của mình, tôi đã đảm nhận vai trò làm việc cho công ty quản lý đầu tư ngân hàng ING (ING Investment) của Hà Lan nhằm giúp xây dựng mô hình hỗ trợ CNTT và quản lý dịch vụ ngân hàng trong thời kỳ khủng hoảng này. Nhưng việc đảm nhiệm hai vai trò 1 lúc giữa công ty tư vấn và công việc tại ING khiến tôi nhanh chóng bị quá tải và buộc phải lùi lại một bước. Tôi lùi lại, suy ngẫm về bản thân, những thay đổi đang xảy ra với thế giới và những ngành nghề tôi đã làm và tôi chợt nhận ra một điều gì đó khác… Trong khi  ​​nhiều công việc CNTT nhanh chóng bị đào thải và giao chuyển nhân sự (outsource) sang  các quốc gia như Ấn Độ thì những vị trí như tiếp thị và bán hàng  thì không bị chuyển giao. Và với phát hiện mới này, tôi quyết định thắp lên 1 ngọn lửa mới.

Tôi rời bỏ vị trí quản lý chương trình tự do (freelance) để gia nhập công ty công nghệ Cisco Systems, nơi tôi bắt đầu bước vào thế giới Chuỗi cung ứng (Supply Chain). Sau một thời gian làm việc cho Cisco, tôi nhận thấy  đã đến lúc mình  phải ‘toàn tâm toàn ý’ và lấy công việc bán hàng, tiếp thị và phát triển kinh doanh làm trọng tâm nghề nghiệp mới của mình (đây là lúc tôi bắt đầu làm việc tại công ty bán dẫn NXP). Bấy giờ, một số người có thể chọn con đường sự nghiệp này mà không cần học trước nhiều nhưng tôi biết nếu tôi theo đuổi con đường này, thì tôi muốn tìm hiểu mọi thứ từ đầu. Vì vậy, tôi đã đặt chuyến bay quay trở lại Mỹ và bắt đầu học chương trình Thạc Sĩ Quản Trị Kinh Doanh MBA tại Trường Kinh doanh Harvard, nhờ đó mà cuối cùng tôi đang ở đây, làm việc tại công ty Philips.

Career Change

Là Người nước ngoài đến Hà Lan, ông đã gặp phải những khó khăn, thách thức gì?

Mặc dù ở Hà Lan hầu hết mọi người đều nói tiếng Anh rất tốt, ngay từ đầu tôi đã biết rằng sẽ rất khó tìm được một công việc ở đây, đặc biệt là trong một công ty hạng trung, nếu không có vốn ngôn ngữ. Vì vậy, tôi bắt đầu học tiếng Hà Lan. Nhưng thành thật mà nói, đó thực sự không phải là sở trường của tôi. Tôi nhanh chóng nhận ra rằng mình sẽ không bao giờ thông thạo được ngôn ngữ như người bản xứ, chính vì vậy, tôi chỉ đặt mục tiêu vào các công ty đa quốc gia sử dụng tiếng Anh là chính.

Nhưng tôi biết tôi phải hiểu được  nền văn hóa ở đây và khi nói về văn hóa… ý tôi là hiểu được con người nơi đây.  Không có cộng đồng, chúng ta không là ai cả. Bạn nên giao lưu với người dân bản địa và tìm hiểu càng nhiều càng tốt về lối sống và phong tục tập quán ở nơi đây. Đừng cố chống lại văn hóa, thay vào đó hãy đón nhận nó ngay cả khi bạn cảm thấy không quen hoặc không thoải mái. Tôi chắc chắn rằng tôi không cần phải nói với bạn nhiều về tính bộc trực và thẳng thắn của người Hà Lan. Hãy tận dụng những hiểu biết sâu sắc về văn hóa mà bạn học được và biến nó thành lợi thế của mình.

Cuối cùng, tôi sớm biết rằng Hà Lan là một quốc gia cạnh tranh và nếu không có ngôn ngữ, hay  chỉ tiếp cận với  văn hóa xã hội một cách hời hợt, tôi biết mọi thứ sẽ rất khó khăn. Vậy thì làm sao để có thể lấp được lỗ hổng về mặt kiến thức này? Kết luận của tôi là tôi cần phải chứng minh nghiêm túc năng lực của  bản thân, bằng cách trở thành phiên bản cạnh tranh hơn của chính mình, tốt hơn gấp 4-5 lần,  để tự tạo lợi thế cạnh tranh cho bản thân.

Career Change

Sau cùng, 3 lời khuyên mà ông muốn dành cho những người nước ngoài trẻ tuổi có chuyên môn đang trong hành trình thay đổi nghề nghiệp là gì?

Đừng bao giờ đi đường tắt. Đừng nghĩ rằng bạn có thể đi tắt đón đầu và trở thành Giám đốc điều hành công ty, tôi không tin vào kiểu lãnh đạo đó. Tìm hiểu mọi thứ cẩn thận từ đầu chí cuối trước khi bạn thực hiện một bước lên những vai trò cấp cao hơn.

Đừng ngại tiếp tục đổi mới bản thân. Bạn nghĩ rằng bạn muốn đạt được điều gì đó ngay bây giờ nhưng vẫn nên tiếp tục suy ngẫm: Đây có phải là thứ dành cho mình trong tương lai không?  Nhiều lúc chúng ta nghĩ rằng chúng ta biết nhưng chúng ta có thể thực sự không biết hoàn toàn cho đến khi chúng ta bắt tay vào làm. Bạn cần phải bắt cá cả hai tay, nghĩa là  trong khi bạn đang khai thác vai trò hiện tại của mình, thì vẫn tiếp tục khám phá những điều khác nữa.

Hãy tìm một cố vấn giỏi, điều này rất quan trọng. Hãy tìm một người có thể cho bạn một cái nhìn khách quan và không thành kiến. Tôi không khuyến khích bạn chọn sếp  trở thành cố vấn cho mình, mà hãy luôn là một người ngoài. Hơn nữa, tôi khuyên là hãy nên tự làm một bài đánh giá 360 độ, lấy phản hồi từ những đối tượng khác nhau trong cuộc sống của bạn, những  quan hệ trong và ngoài ngành. . Đề nghị mọi người cho bạn những phản hồi thành thật và thẳng thắn nhất về năng lực của bạn. Tôi đã thực hiện điều này và nó khiến tôi đánh giá về bản thân mình tốt hơn. Lẽ thường ta hay nghĩ rằng mình giỏi một cái gì đó nhưng thực sự là chưa. Điều này thực sự quan trọng đối với tôi trong quá trình định hướng và khám phá con đường sự nghiệp của mình.

Đây là điểm cuối cùng và quan trọng nhất, tôi nói điều này với rất nhiều người như một lời khuyên. Bạn phải lo cho mình trước khi lo cho người khác. Hãy đầu tư vào bản thân. Khoản đầu tư tốt nhất mà bạn có thể làm, có thể là vào giáo dục hoặc phát triển một bộ kỹ năng mới, nhưng bạn phải đầu tư vào chính mình.

Career Change

Subscribe to stay up to date on all of our latest articles 

Bài viết được dịch bởi Julie Phạm.

Career Change

More Articles for You

From academia to the business world: How a CSO takes on her unconventional career path

See how former academic Hanh Nguyen, PhD., Chief Sustainability Officer at OCI N.V. first made her foray into the business world and took on changes

— Featured —

Workshop 1: Personal Core Values – Your Life Navigator

It is not hard to make decisions when you know what your values are Discovering your personal core values is …

— Featured —

I am Giang – I am a Coach

Hi, I am Giang Pham – a Happiness coach. Do you often ask yourself these questions: “Who am I really?”; …

Masterclass: Personal Branding

Do you know why and how we need to build personal branding? Each person has their own value however, many …

— Featured —

Transitioning from Academia to Industry: the Journey of Hong Dang, Architect @ ASML

With many research universities ranking high in the global chart, the Netherlands is known to be a great country for …

— Featured —

Life at the turnout: A take on life and career changes

See how Quynh Lu unhesitatingly
took on changes—moving to a new country, restarting her career path—and succeeded

— Featured —